Yaman Koray

Ne tuhaf, bir insanın içini derinleştirmeyi boş verip, dışını sergilemesi. Ne yazık!

Büyük Orfoz, Yaman Koray

Bir yazar, iki kitap

Ankara Kitaplığı Yaman Koray tanıtımı

Ankara Library - Yaman Koray Sunumu

Ankara Kitaplığı 21 Şubat 2019’ta sizlere Bingül Ataman’ın sunumu ile büyük denizci, romancı, gazeteci Yaman Koray‘ı tanıttı

Büyük Orfoz – Büyük bir balık ve büyük bir aşk. Yaman Koray bu eserinde uygarlığın ezdiği insan kişiliğini, uyanmaya, gerçek güzelliklerini görerek doğruya yönelmeye davet ediyor. Kısaca doğaya çağırıyor. Ve bir de “yalan söylemeyin” diyor. Ne pahasına olursa olsun… Ve önce kendinize yalan söylemeyin. Ne istediğinizi iyi bilin… Ve… Yaşadığınızın farkına varın…

Ne Cennet Şey Şu Deniz’de Yaman Koray ömürlük tecrübeleriyle, denizi aklından ve gönlünden çıkaramayan, bu yolculuğa eninde sonunda çıkacağını bilen, içten içe hisseden herkesin önündeki o uzun yola ışık tutuyor ve belgesel-anı-araştırma başta olmak üzere birçok türü muazzam bir biçimde harmanlıyor.

Sevgili Bingül Ataman bizlere Türkiye’nin en eski balıkadamlarından Yaman Koray’ı, deniz üzerine yazdığı en güzel romanlarından “Büyük Orfoz” ve “Ne Cennet Şey Şu Deniz”den alıntılar eşliğinde sundu.

Yaman Koray’ı andık

Yaman Koray kimdir?

Yaman Koray 1935 yılında İstanbul’da doğmuştur. Annesi Mebrure Alevok, ünlü bir yazar ve çevirmendir. Yaman Koray’ın deyimiyle Türkçe’yi Sabri Esat Siyavuşgil’den sonra en iyi yazan ve konuşan insandır annesi. Babası Sami Koray ise Ses Tiyatrosunun kurucusudur.

St. Joseph’e birincilikle giren Yaman Koray, 1954 yılında yine birincilikle bu okuldan mezun olur. 1956 Robert Kolejde  mühendislik tahsili yaparken Türkiye’nin en zengin insanlarından biri olan dedesini kaybeder vebu kayıp hayatının önemli dönüm noktalarından biri olur. Herşeyi, bütün zenginliği, İstanbul’u bırakıp annesiyle Erdek’e yerleşirler.

Kendi anlatımıyla o tarihte Erdek dünya güzeli bir yerdir; orada 20 yıldan fazla kalırlar. Bu süre içinde annesiyle birlikte açtıkları Alevok otelini işletirler. Otelcilik ve zeytinciliğin yanında yaşamının en büyük anlamı olan balıkçılığı derinlemesine yaşamaya başlar. “Çok güzel balıklar vurdum, bu işin ilmini öğrendim” der. Deniz Ağacı, Gelin Taşı, Mola ve Sığırcık gibi kitaplarını o yıllarda yazar. Kitaplarından bazıları gazetelerde bölümler halinde yayınlanır.

Zeytin ağaçları sökülüp turizm uğruna betonlaşmalar başlayınca, “Erdek’in tadı kaçtı” diyerek güneye yerleşir. Hem 15 yaşından beri dalış yapan bu usta balık adama göre Ege ve Akdeniz’in kocaman lagos ve orfozlarının yerini Marmara’daki balıklar tutabilir mi? Bu dönemde aynı zamanda Türkiye’nin ilk mavi turlarını yapmaya başlar. Ömrünün sonuna kadar dalmaya (hem de çoğunlukla tüpsüz) ve balıkçılık yapmaya devam eder.

Yaman Koray Erdek’te yaşadığı süre içinde peşpeşe 6-7 kitap yazar; çeşitli gazetelerde hikayeleri ve bölümler halinde romanları yayınlanır. Ama sonra 35 yıl kadar yazarlığa ara verir. Ta ki, 2004 yılında prostat kanseri olduğunu öğreninceye kadar.  Kendi deyimiyle, “Gitmeden çocuklarıma, dostlara son bir şeyler bırakayım” diyerek, önce 21 günde tüm deniz, bilgi, tecrübe ve yaşantısını, yaşanmış gerçek öykülerinin hepsi nden oluşan, hiçbir dilde, hiçbir ülkede yazılmamış, belgesel-anı-araştırma türlerini olağanüstü güzellikte harmanlayan 400 sayfaya yakın Ne Cennet Şey Şu Deniz’i yazar.  Bu romanını bitirdikten iki gün sonra yine başlar yazmaya ve  yaşamının son yıllarının öyküsünü, son eşi Sultan’la yaşamını anlattığı 300 sayfalık Bir Ömür Bitmez’i 14 gün içinde tamamlar.

Onun ardından da 22 günde yazdığı, bütün hayatı boyunca en değer verdiği insan olan annesine adadığı Annelerin En Güzeli isimli romanını bitirir. Yani 30 küsür sene yazmayıp 1.5 ayda üç roman yazar. Hem de ne romanlar….

Yaman Koray, hastalığı nedeniyle değil, teknesinde geçirdiği trajik bir kaza sonucunda Mart 2006’da yaşamını kaybeder. Son eşi Sultan ve bu evliliğinden olan pırıl pırıl çocukları Mebrure, Uzay ve Derya, halen yaz tatillerinde Gökova-Karacasöğüt’teki evlerinde yaşamlarını sürdürmeye devam etmektedirler.

Eserleri

  • Deniz Ağacı* 1962 – Bu kitap Columbia Pictures tarafından film yapılmak üzere satın alınır, ancak film hayata geçirilemez. Daha sonra Kanlı Deniz adıyla Türkiye’de filme çekilir
  • Gelin Taşı* 1963
  • Sığırcıklar 1967
  • Mola* 1970
  • Büyük Orfoz – 1978’de İnkilap Kitabevi tarafından basılmış, 1979’da Milliyet gazetesinde bölümler halinde yayınlanmıştır
  • Badanalı Yüzler 1983
  • Kuyudaki Adam 2005
  • Ne Cennet Şey Şu Deniz 2005
  • Bir Ömür Yetmez 2006

Basıma hazırlamış ama basılamamış kitapları:

  • Annelerin En Güzeli (roman -2006)
  • Son Geminin Şarkıları (şiir)
  • Rüzgarla Gelen (öykü)
  • Boomerang (roman)

* Yaman beyi Deniz Ağacı, Gelin Taşı ve Mola eserlerini üçleme olarak tanımlar.